ՀՀ ԶՈՒ-ում մարդու իրավունքների պաշտպանության խնդիրները պետք է գտնվեն հատուկ ուշադրության կենտրոնում

Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանն ապրիլի 10-ին մասնակցել է Հայաստանի Ազգային ժողովի կողմից՝ Անվտանգության ոլորտի կառավարման ժնևյան կենտրոնի (DCAF) աջակցությամբ կազմակերպված «Մարդու իրավունքների խթանումը Հայաստանի զինված ուժերում» երկօրյա քննարկմանը և հանդես եկել բացման խոսքով։

Միջոցառման նպատակն է պաշտպանության ոլորտի կառավարման և վերահսկողության հիմնական շահագրգիռ կողմերի հետ քննարկելու, թե ինչպես ապահովել և խթանել մարդու իրավունքների պաշտպանությունը Հայաստանի զինված ուժերում: 

Պաշտպանը կարևորել է Ազգային ժողովի և Անվտանգության ոլորտի կառավարման ժնևյան կենտրոնի հետ ձևավորված արդյունավետ համագործակցությունը, որի շրջանակում շարունակում են իրականացվել մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում կարևոր մի շարք ծրագրեր։ Իր խոսքում Անահիտ Մանասյանը նշել է, որ զինված ուժերում և, ընդհանրապես, անվտանգության ոլորտում մարդու իրավունքների ապահովմանն առնչվող խնդիրներն իր մշտական առաջնահերթություններից են:

Այս համատեքստում ընդգծել է՝ ՀՀ զինված ուժերում մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ կապված խնդիրները պետք է գտնվեն հատուկ ուշադրության կենտրոնում:

«Ինձ հասցեագրված անհատական բողոքները, թեժ գծին ստացվող ահազանգերը, զորամասեր և զինվորական այլ հիմնարկներ մշտադիտարկման նպատակով մեր այցերը, ինչպես նաև զինծառայողների ու նրանց ընտանիքների անդամների հետ պարբերաբար շփումները հնարավորություն են տալիս վեր հանել համակարգային ու ընթացիկ խնդիրները և դրանք դարձնել քննարկումների առարկա։ Մենք չենք խոսում միայն խնդիրների մասին, այլ առաջարկում ենք նաև դրանց լուծման մեխանիզմներ: Զինված ուժերում մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերում մշտապես ցուցաբերում ենք պրոակտիվ մոտեցում», - ասել է Պաշտպանը:

Անահիտ Մանասյանը հատուկ ընդգծել է, որ ինչպես անձամբ, այնպես էլ ՄԻՊ աշխատակազմի ներկայացուցիչներն այցեր են իրականացնում ԱԱԾ սահմանապահ զորքեր, ՊՆ զորամասեր, զինկոմիսարիատներ, հոսպիտալներ, մարտական դիրքեր, ներկա են լինում բժշկական հանձնաժողովների նիստերին: Բացի այդ, աշխատակազմում գործում է մասնագիտական ստորաբաժանումը` Զինծառայողների և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների պաշտպանության բաժինը: Միաժամանակ, ոլորտային կարևոր ու աջակցող մարմին է ՄԻՊ առընթեր Զինծառայողների իրավունքների պաշտպանության հարցերով փորձագիտական խորհուրդը, որի կազմում ներգրավված են քաղհասարակության ներկայացուցիչներ, փաստաբաններ, ոլորտին ծանոթ այլ փորձագետներ:

Բացման խոսքով հանդես են եկել նաև Ազգային ժողովի Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Արմեն Խաչատրյանը, ԱԺ մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Ռուստամ Բաքոյանը։ Ներածական խոսքով է հանդես եկել DCAF Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի բաժնի ղեկավարի տեղակալ Անթյե Ֆրիցը։

Հանդիպման առաջին օրվա ընթացքում անցկացվել են նաև պանելային քննարկումներ։ «Օմբուդսմանական հաստատությունների հզորացումը՝ մարդու իրավունքների խախտումների կանխմանն աջակցելու նպատակով» թեմայով պանելային քննարկումը նախագահել է Անահիտ Մանասյանը։ Որպես խոսնակ հանդես են եկել ՄԻՊ աշխատակազմի զինծառայողների և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքների պաշտպանության բաժնի պետ Անդրանիկ Եղոյանը, Ազգային պաշտպանության նախարարության և Կանադայի զինված ուժերի օմբուդսմանի ժամանակավոր պաշտոնակատար (տեսազանգով) Ռոբին Հայնսը և Դանիա Հադին, Սերբիայի Հանրապետության նախկին Ազգային օմբուդսման Սաշա Յանկովիչը։

Նրանք քննարկել են հարցեր՝ կապված զինված ուժերում մարդու իրավունքների պաշտպանության, արդյունավետ վերահսկողության և հաշվետվողականության ապահովման գործում օմբուդսմանական հաստատությունների դերի հետ: 

Անդրադարձ է կատարվել ոլորտում Մարդու իրավունքների պաշտպանի հաստատության ջանքերին, միջազգային փորձի փոխանակմանը, ինչպես նաև զինված ուժերի անկախ վերահսկողության ապահովմանն ուղղված տարբեր ինստիտուցիոնալ մոտեցումների առանձնահատկություններին:

«Մարդու իրավունքների խթանումը Հայաստանի զինված ուժերում» քննարկումն անցկացվում է ապրիլի 10-11-ը Ծաղկաձորում: Մասնակցում են Ազգային ժողովի պատգամավորներ, տարբեր պետական իրավասու գերատեսչությունների, քաղաքացիական հասարակության, միջազգային կազմակերպությունների և Պաշտպանի աշխատակազմի ներկայացուցիչներ։